Bessenkwekerij Allardsoog

Teelt

Blauwe bes

Voor de blauwe bes is het heel belangrijk dat de grond goed zuur is, dus als je het scheikundig bekijkt een pH van 4 tot 5. Meestal gebruiken we witveen of tuinturf om de jonge planten in te zetten. Op het perceel waar we de kwekerij hebben, is de grond van nature heel zuur, omdat er een dikke veenlaag onder de bovenste paar decimeter zand zit. Omdat de blauwe bes niet van natte voeten houdt, is het perceel gedraineerd, waardoor de waterafvoer gegarandeerd is. Op cruciale momenten heeft de blauwe bes wel voldoende vocht nodig, bijvoorbeeld tijdens de bloei, daarom is overal druppelbevloeiing geplaatst. Hierdoor komt het water precies op de plaats waar het moet zijn, en wordt er geen druppel verspild.

We telen de blauwe bessen op ruggen van zure grond. Daar overheen ligt een dikke laag houtsnippers. Deze zorgen ervoor dat de grond niet zo snel uitdroogt, dat de bodemtemperatuur tamelijk constant blijft, het gaat onkruid tegen en het stimuleert schimmels die essentieel zijn voor de wortels van de blauwe bes. Tussen de rijen ligt een strook gras, die regelmatig gemaaid wordt.

We bemesten de struiken met een lang werkende organische meststof, deze wordt bij de kluit gestrooid, zodat het onkruid er niet van meegroeit. Hierdoor verspillen we zo min mogelijk voedingsstoffen. Omdat vogels ook dol zijn op blauwe bessen, is de kwekerij voorbereid om netten te spannen als de bessen bijna rijp zijn. Dicht bij de kwekerij zit ook een bosje met een groep roofvogels, en daar zijn de bessenetende vogels bang van, dus meestal hebben we de netten niet nodig.

Er zijn heel veel verschillende rassen blauwe bessen. Bessen van het ras Duke zijn bijvoorbeeld heel vroeg rijp, kijk maar eens op onderstaand schema. Wij hebben de rassen Patriot, Nui, Duke, Bluecrop, Brigitta Blue, Goldtraube 71, Liberty, Toro, Elliott en Aurora. Hierdoor kunnen we van juli tot eind september oogsten.

                        SEIZOENENKAART

Als de bessen rijp zijn, zijn ze donkerblauw en hebben ze een zilvergrijs laagje over de schil. Aan een struik zijn niet alle bessen tegelijk rijp, vaak moet je per struik wel twee of drie keer plukken met telkens 1-2 weken tussentijd voor alle bessen eraf zijn. Daarom moet besje voor besje geplukt worden. Hierna worden ze nog gesorteerd. Soms heb je per ongeluk toch een onrijpe bes geplukt of zit er een blaadje of takje tussen. Hierna worden de bessen in bakjes gedaan voor de verkoop in de boerderijwinkel. Dus voor de consument een bakje bessen koopt zijn de bessen al diverse malen door onze handen geweest. Dit is dan ook de reden dat de bessen wel wat duurder zijn dan bijvoorbeeld appels. Daarvan hoef je er maar drie of vier te plukken voor je een hele kilo hebt, in een kilo blauwe bessen zitten wel honderden of misschien wel duizenden bessen. De bessen kunnen in principe ongewassen gegeten worden, maar soms zitten er ook wel hazen en konijnen of reewild tussen de struiken, dus een haartje kan er wel eens inzitten. De verse bessen kunnen minimaal een week, maar vaak nog langer bewaard blijven in de koelkast met een doek erover. Haal ze voor gebruik wel even uit de koelkast, een bes op kamertemperatuur heeft een vollere smaak dan een koelkastkoude bes.

 

Rode en Zwarte Aalbes

Voor de Aalbessen is het niet nodig dat de grond zo zuur is, dus deze planten staan in de grond zonder extra turf of witveen in het plantgat. Met de zelfde reden als bij de blauwe bes wordt ook hier de rij afgedekt met houtsnippers. Ieder jaar moet dit weer gebeuren, want het verteert natuurlijk wel. Meestal doen we dit in de herfst of in het voorjaar. De Rode bessen worden anders geteeld dan bij de mensen thuis. Er wordt per plant één stengel (soms twee) opgekweekt en aangebonden, zodat de wortel alle energie in die ene tak kan steken en zo komen er heel mooie trossen bessen aan de plant.

De zwarte bessen hebben we in een proefopstelling geplant. We hebben struiken geplant, maar ook net als bij de rode bes zijn planten neergezet waarvan maar één of soms twee stengels worden opgekweekt en aangebonden. Het zijn nog jonge planten, maar we zijn nu al nieuwsgierig hoe deze proef zal verlopen. De zwarte bes heeft een heel eigen smaak, die niet iedereen lekker vindt. Daarom worden de zwarte bessen niet veel voor de versconsumptie verkocht. Wel is de zwarte bes heel erg geschikt als smaakmaker voor jam en andere producten. Daarom hebben we deze bessen ook in het assortiment opgenomen.

De zwarte en rode bessen zijn als eerste rijp, dat kan soms al wel in juni zijn. De rode bessen groeien in trossen, deze worden dan ook per tros geplukt. Bij de zwarte bessen verschilt het nog vaak, soms groeien de bessen in trossen en soms groeien ze solitair. Afhankelijk daarvan worden ze los geplukt en dan zijn ze voor de verwerking, of in trossen en dan zijn ze geschikt voor de versconsumptie. Ook hier geldt weer dat de bessen  na het plukken nog gesorteerd en verpakt worden, voor ze in het schap komen te liggen.

Frambozen

We hebben zomer– en herfstframbozen. De naam zegt het al een beetje, de ene soort geeft in de zomer vruchten en de andere soort in de herfst. De twee soorten hebben elk een eigen teeltwijze. Van de zomerframboos wordt per jaar één steel opgekweekt voor het volgende seizoen en een andere steel draagt vruchten. Bij de herfstframboos worden ieder jaar de stengels gesnoeid en groeien er ook ieder jaar weer heel veel nieuwe stengels die in de herfst vruchten dragen. Per plant snoeien we wel wat stengels weg, zodat de kracht vanuit de wortel naar enkele sterke stengels gaat, waardoor we grote en sterke vruchten krijgen.

De frambozen rijpen heel ongelijk af. Zo kunnen er al rijpe vruchten aan de plant zitten terwijl op een andere plek aan de zelfde plant nog vruchtbeginsels zitten, die pas na enkele weken rijp zullen worden. Zo kan er langdurig van een plant doorgeplukt worden. Frambozen zijn ongelooflijk kwetsbaar, hierdoor is het plukken ook een voorzichtig en tijdrovend werkje. De frambozen worden meestal direct in de bakjes voor de verkoop geplukt, omdat uitsorteren na een goede pluk eigenlijk niet hoeft. De Frambozen zijn door hun kwetsbare schil beperkt houdbaar. Het beste smaken ze tot zo’n twee dagen na de pluk, hierna gaat de kwaliteit snel achteruit. Gelukkig zijn ze zo lekker dat ze binnen twee dagen wel opgegeten zijn!